Een akkoord is de samenklank van drie of meer tonen, die zodanig samenklinken dat zij voor het muzikale oor samensmelten tot een gestalte. Let wel: een samenklank van slechts twee tonen noemt men een (harmonisch) interval. In de lichte muziek is het gebruikelijk om akkoorden voor te stellen met akkoordsymbolen.
Op een blaasinstrument kun je een akkoord alleen laten horen door de tonen na elkaar te spel. We noemen dit een gebroken akkoord.
Drieklank
Een drieklank is een akkoord dat bestaat uit 3 tonen en is opgebouwd uit een grondtoon, een terts en een kwint waaruit de vier meest voorkomende typen worden bestaan:
| Naam | Intervallen | Tonen | Voorbeeld in C | Symbool |
|---|---|---|---|---|
| majeur of groot | grondtoon + grote terts + reine kwint | 1, 3, 5 | c, e, g | C |
| mineur of klein | grondtoon + kleine terts + reine kwint | 1, b3, 5 | c, es, g | Cm |
| verminderd | grondtoon + kleine terts + verminderde kwint | 1, b3, b5 | c, es, ges | Cdim of C° |
| overmatig of plus | grondtoon + grote terts + overmatige kwint | 1, 3, #5 | c, e, gis | C+5 of C+ |
| sus twee | grondtoon + grote secunde + reine kwint | 1, 2, 5 | c, d, g | Csus2 of C2 |
| sus vier | grondtoon + reine kwart + reine kwint | 1, 4, 5 | c, f, g | Csus4 of C4 |
| hard verminderd | grondtoon + grote terts + verminderde kwint | 1, 3, b5 | c, e, ges | Cb5 |
| dubbel verminderd | grondtoon + verminderde terts + verminderde kwint | 1, bb3, b5 | c, eses, ges | Cmb5 |
Een C-majeurakkoord
Een C-majeurakkoord bestaat bijvoorbeeld uit c, e en g, dat is dan 1, 3 en 5. In principe kunnen de noten van een akkoord voor elke andere grondtoon door transponering gevonden worden.
Vierklank
Als men nog een terts meer stapelt, ontstaat een vierklank, een zogenaamd septiemakkoord: Een septiemakkoord bestaat dus uit een grondtoon + terts + kwint + septiem. We onderscheiden onderstaande typen:
| Naam | Intervallen | Tonen | Voorbeeld in C | Symbool |
|---|---|---|---|---|
| dominant septiem | grondtoon + grote terts + reine kwint + kleine septiem | 1, 3, 5, b7 | c, e, g, bes | C7 |
| majeur of groot septiem | grondtoon + grote terts + reine kwint + grote septiem | 1, 3, 5, 7 | c, e, g, b | Cmaj7 |
| mineur of klein septiem | grondtoon + kleine terts + reine kwint + kleine septiem | 1, b3, 5, b7 | c, es, g, bes | Cm7 |
| mineur majeur of klein groot septiem | grondtoon + kleine terts + reine kwint + grote septiem | 1, b3, 5, 7 | c, es, g, b | CmMaj7 |
| half verminderd septiem | grondtoon + kleine terts + verminderde kwint + kleine septiem | 1, b3, b5, b7 | c, es, ges, bes | Cm7b5 |
| verminderd septiem of dim | grondtoon + kleine terts + verminderde kwint + verminderde septiem | 1, b3, b5, bb7 | c, es, ges, beses | C°7 |
| dubbel verminderd septiem | grondtoon + verminderde terts + verminderde kwint + verminderde septiem | 1, bb3, b5, bb7 | c, eses, ges, beses | geen symbool want klinkt als omkering van dominant |
| hard verminderd septiem | grondtoon + grote terts + verminderde kwint + kleine septiem | 1, 3, b5, b7 | c e ges bes | C7b5 |
| overmatig septiem | grondtoon + grote terts + overmatige kwint + grote septiem | 1, 3, #5, 7 | c e gis b | Cmaj7#5 |
| overmatig dominant | grondtoon + grote terts + overmatige kwint + kleine septiem | 1, 3, #5, b7 | c e gis bes | C+7 |
Van deze septiemakkoorden wordt vooral het dominant septiemakkoord veel gebruikt in vrijwel alle muziek na ca. 1700.
Het dubbelverminderd septiemakkoord wordt veelvuldig in klassieke muziek gebruikt, en gaat dan (in de eerste omkering) het dominant septiem akkoord (in grondligging) een kleine secunde hoger vooraf. (in C-majeur: as-c-es-fis gevolgd door g-b-d-f.) De overmatige terts komt in de harmonieleer niet voor; het is een exotisch melodisch interval, dat in Aziatische muziek af en toe wordt gebruikt.
In de jazzmuziek is het gebruikelijk om alles te harmoniseren met septiemakkoorden. Nog meer tertsen kan ook, al is hun gebruik een stuk minder algemeen. Een terts boven op een dominantseptiemakkoord levert een resp. klein en groot none-akkoord. Zo kun je doorstapelen en er ontstaan '11' en '13' -akkoorden. Verder gaan dan 13 is zinloos, omdat 15 en 17 enharmonisch gelijk zijn aan resp. de grondtoon en de terts.