Rob's web

Home - Kynologie - Opvoeding en africhting - Commando's


Inleiding

Om de hond iets te laten doen gebruiken we commando's. Deze zijn zo gekozen dat ze zo min mogelijk op elkaar lijken.

In de sport africhting en professionel africhting worden dezelfde commando's gebruikt. In veel algemene trainingen worden commando's gebruikt die als je IPO of FCI Obedience wilt gaan doen problemen gaan opleveren. De commando's voor VZH, IPO en FCI Obedience zijn verplicht. Voor reddingshond is het VZH examen verplicht.

Hoewel je voor huishonden zelf dingen kunt bedenken of afwijkingen maken is dit niet zinvol. Door de verplichte commando's overal te gebruiken kan een ieder de hond sturen.

Eigenschappen van commando's

Commando's dienen kort te zijn. Dus een lettergreep en maximaal twee.

Commando's dienen NIET gelijk te klinken. Een bekent voorbeeld van een slechte keuze zijn ZIT en LIG. Deze lijken teveel op elkaar en we gebruiken dus ZIT en AF. Het zelfde geldt voor STA en NAAST, welke door STA en VOET zijn vervangen.

Als oudere honden slechter gaan horen is dit een belangrijk punt. Pups hebben nog te weinig ervaring met onze taal en intonaties.

Ieder commando mag GEEN deel vormen van een ander commando, want dit resulteert in verwarring. Dus VOOR en VOORUIT is dus fout. VOORUIT is een IPO / OB commando, waarbij de hond van je weg wordt gestuurd, dus HIER moet gebruikt worden i.p.v. VOOR.

Ieder commando dient altijd het zelfde te betekenen. HIER is dus altijd zittend voor de baas en niet van kom bij me in de buurt. Willen we het laatste, gebruik dan KOM welke meer uitnodigend gebruikt kan worden.

Een opdracht dient net zolang te worden uitgevoerd totdat er een ander commando wordt gegeven.

Basis commando's

De basis commando's hebben de eigenschap dat ze kort en goed van elkaar te onderscheiden zijn, zelfs in een lawaaïge omgeving.

Deze set dient iedere hond te kennen. Als u klikt op een van de commando's springt u erheen.

Zit - Af - Sta - Hier - Voet - Plaats - Vrij - Poot

Een voorbeeld waarbij diverse commando's gebruikt worden:

Om de hond een tuig aan te doen waarbij een band tussen de voorpoten loopt gebruiken we de commando's ZIT, POOT en STA.

We laten de hond zitten en hebben in de rechter hand het tuig vast en de linker hand steken we door de opening voor de rechter poot en geven commando POOT. Terwijl we de poot vast houden en naar voren trekken doen we het tuig over de kop van de hond en als het tuig op de rug zit laten we de poot los. We geven nu het commando STA en maken de onderborstband vast. Hierna weer ZIT en de lijn aan het tuig haken.

Ook in de situatie dat je hond over de riem stapt en de riem tussen de voorpoten komt te zitten. Geef met de riem een tikje tegen zijn poot terwijl je het commando POOT geeft en haal de riem weer naar voren.

We zien dat pootje geven ook zijn nuttige kanten heeft.

Het commando POOT behoort ook tot de basis commando's en is geen circuskunstje zoals sommige vinden.

Zit

Het ZIT commando is bedoeld om de hond te laten zitten. Waar de hond zich t.o.v. de geleider bevindt is niet van belang.

Het is mooi als de hond niet op een van de flanken leunt maar recht zit. Bij een lang uit te voeren ZIT mag dat wel.

Hond zittend

Af

Met het commando AF dient de hond als een sfinx te gaan liggen; niet alle rassen zijn dit fysiek in staat. Deze manier van liggen geeft de hond de mogelijkheid om snel weer op te staan of te gaan zitten. Waar de hond zich t.o.v. de geleider bevindt is niet van belang.

Hond liggend als Sfinx

Sommige mensen gebruiken DOWN i.p.v. AF omdat ze het o.a. te snauwerig vinden klinken. Deze eigenschap is juist een voordeel wanneer de hond niet luistert en kan met veel kracht uitgesproken worden wat met DOWN niet lukt.

Willen we dat de hond gaat liggen en een tijdje blijft liggen dan is de onderstaande houding geoorloofd. Deze is voor de hond een natuurlijke en ontspannen houding.

Hond ligt ontspannen

Sta

Om de hond te laten staan gebruiken we het commando STA. Waar de hond zich t.o.v. de geleider bevindt is niet van belang.

Hond staand

Hier

Op het commando HIER dient de hond snel naar de geleider te komen en voor hem te gaan zitten. Deze oefening zal ook een onderdeel gaan vormen van het apporteren waarbij de hond met het apport in zijn bek voor de geleider gaat zitten. Ook in andere oefeningen wordt het gebruikt zoals het bij je roepen van de hond na het command AF tijdens het volgen.

De oefening bestaat uit twee delen, n.l. het naar de baas komen en gaan zitten. De hond dient het command ZIT te kennen. Eerst leren we dat de hond komt op het commando HIER en daarna uitbouwen zodat hij ook voor je gaat zitten.

Wat sommige mensen doen is HIER voor alles gebruiken om de hond in de buurt te krijgen en VOOR om hem recht voor de baas te laten zitten. Het nadeel is dat wanneer wij met deze oefening met een pup beginnen we hem juist voor ons willen hebben, desnoods nog staand of scheef. Het commando VOOR is verwarrend met het commando VOORUIT dat gebruikt wordt om de hond van je weg te sturen in een bepaalde richting.

Het beste is om HIER te gebruiken om hem voor je te krijgen en KOM om hem bij je in de buurt te laten komen of hem mee te laten lopen als hij los loopt en/of teveel is afgeleid.

Om de hier oefening aan te leren de hond laten vasthouden of afleggen, nooit laten zitten omdat in deze houding de hond vaak de neiging heeft om naar de geleider toe te lopen en als de hond ligt dit minder is.

Voet

Met het commando VOET dient de hond links naast de baas te gaan zitten. We gebruiken hiervoor niet het commando NAAST omdat dat teveel op STA lijkt.

Nu de hond links naast de baas zit zijn we bij de begin situatie waarbij we de meeste oefeningen beginnen.

Plaats

Het naar de plaats sturen van de hond is hoofdzakelijk voor huiselijk gebruik bedoeld.

Hond op zijn plaats

Het commando PLAATS klinkt ook als STA, we kunnen beter het commando MAND of KLEED gebruiken.

Vrij

Willen we de hond z'n gang laten gaan gebruiken we het commando VRIJ.

We zijn in het bos en willen de hond los laten lopen. We laten hem aan de voet zitten, maken de riem los en na het command VRIJ kan de hond z'n gang gaan.

Poot

Op het commando POOT tilt de hond zijn rechter voorpoot omhoog zodat je deze kunt vast pakken.

Hond geeft poot

Hulpcommando's

Hulp commando's worden gebruikt tijdens het aanleren van een oefening om de hond extra duidelijkheid te geven. Deze dienen geleidelijk te worden afgebouwd naarmate de hond de oefening begint te begrijpen.

Het gebruik van hulpcomanndo's is tijdens examens en wedstijden niet toegestaan. Dit geld zowel voor gesproken commando's als handgebaren.

Blijf

Wanneer je wilt dat de hond blijf zitten of liggen nadat je het commando gegeven hebt en je op een afstand voor de hond wil gaan staan kun je het command BLIJF gebruiken als ondersteuning bij de opbouw van de oefening. De geleider dient hierna ALTIJD naar de hond terug te gaan.

Wil je de hond vanuit AF roepen dan geen BLIJF gebruiken als hulpcommando, hooguit WACHT. De hond dient eerst de AF oefening goed uit te voeren alvorens met HIER te combineren.

Wacht

Indien de hond geduld dient te tonen kunnen we WACHT gebruiken. Nadat de hond tot rust gekomen is kan de geleider het commando voor de oefening geven.

Corrigeren en melden

Nee

Willen we de hond iets verbieden dan kunnen we NEE gebruiken. Dit dient dan wel gezegd te worden op het moment dat de hond iets van plan is te gaan doen.

Klaar

Dit is niet zozeer een corrigerend commando maar kan gebruikt worden op de hond zijn ongewenste gedrag te laten stoppen.

Een ander gebruik is aan het eind van een onprettige behandeling zoals het borstelen. Indien men klaar is met het borstelen geef je het commando KLAAR, hierna kun je hem een beloning geven voor het rustig blijven liggen tijdens het borstelen.

Commando's vervolg opleidingen

Volgen

Bij het volgen dient de hond met zijn kop ter hoogte van de heupen van de geleider mee te lopen met een slappe riem of los.

Hond volgend

Vanuit de begin positie geven we het command VOLG en stappen met het linker been weg.

Tijdens het volgen kunnen links en rechtswendingen, halt en tempo wijzegingen worden uitgevoerd.

Apporteren

Apporteren is het door de hond ophalen van een weggegooid voorwerp of geschoten wild.

In de aanleer fase beginnen we met het vasthouden van het apport. We gebruiken dan het commando VAST waarna de hond het apport in zijn bek dient vast te houden zoals in onderstaande foto. Na enkele tellen geven we het command LOS zodat de hond het apport afgeeft.

De hond dient op het commando APPORT het voorwerp op te halen en ermee in zijn bek recht voor de geleider gaan zitten.

Hond met apport

Op het commando LOS dient de hond het apport los te laten.

Moet de hond bij het apporteren over een hindernis springen dan geven we eerst het command HOOG en als hij over de hindernis gaat het commando APPORT waarna de hond met apport dezelfde route terug gaat.

Vooruitsturen

Vanuit de begin situatie lopen wij na het commando VOLG enkele passen waarna wij met het command VOORUIT de hond in de richting waarin wij lopen vooruit sturen. Na dat de hond op de gewenste plek komt geven we het commando AF. Hierna halen we de hond weer op.

Vak sturen

Het vaksturen is een oefening die op vooruitsturen lijkt, waarbij een gemarkeert vak wordt gebruikt bestaande uit pionnen en lint.

Het commando dat gebruikt wordt om de hond naar het vak te sturen is VOORUIT.

Deze oefening wordt in het FCI Obedience programma gebruikt.