Afregelhulpmiddel voor ontvangers
Een ontvanger ontvangt ruis en produceert ruis, door alles af te regelen op maximale ruis weet men dus niet welke ruis men hoort. De nu volgende schakeling is gebouwd om als hulpmiddel te dienen bij de 'mode S convertor' maar is natuurlijk ook prima bruikbaar voor andere convertors, ontvangers of voorversterkers.
Het principe
Een signaal dat kan worden ontvangen wordt in- en uitgeschakeld terwijI steeds wordt gekeken hoeveel signaal uit de ontvanger komt met signaal aan de ingang en zonder signaal aan de ingang.
Bij het afregelen moet het verschil tussen wel en geen signaal aan de ingang zo groot mogelijk worden gemaakt.
Fig. 1.
Praktisch
Om te zorgen dat het een universeel hulpmiddel is dat voor frequenties tot in het GigaHertz gebied kan worden gebruikt is als signaal gekozen voor ruis.
Deze ruis wordt opgewekt door de basis/ emitter overgang te gebruiken van een BFW 92. Via de antennesluiting gaat dit de ontvanger in.
Het in- en uitschakelen kan worden gedaan door de spanning over de BFW 92 in en uit te schakelen, b.v. met een blokgolf. Eenvoudiger is echter een enkelfasig gelijkgerichte sinus te gebruiken, hoewel het verschil tussen wel en geen signaal dan iets moeilijker is te zien.
Nu komt de methode om het ontvangen signaal te zien: een oscilloscoop, aangesloten op de laagfrequent uitgang van de ontvanger, b.v. de luidspreker aansluiting.
De oscilloscoop kan (indien nodig) gesynchroniseerd worden aan het lichtnet.
Praktijk
De ontvanger in de stand AM, SSB of CW zetten, de oscilloscoop en de ruisbron aansluiten.
Bij het inschakelen van de ruisbron moet een ratelend geluid uit de luidspreker komen, op het scherm moeten ruisbulten zichtbaar zijn. Nu dus niet afregelen op zo groot mogelijke ruisbulten maar op een zo groot mogelijk verschil tussen de top en het dal van de bulten.
De mode-S convertor is eerst afgeregeld met behulp van een signaalbron (ook om niet per ongeluk op de spiegel af te regelen), hierna met dit hulpmiddel. Winst bleek vooral te bereiken door het oscillatornivo juist in te stellen. Veel oscillatornivo geeft grotere ruisbulten, de eigenruis neemt echter ook fors toe.
- Indien de ruisbron teveel signaal produceert (waardoor de AGC wordt aangesproken) dient men de spanning op de emitter te verlagen (weerstand in vergroten).
- Hoe hoger de frequentie is waarbij men dit hulpmiddel wil gebruiken, hoe belangrijker het is dat alle verbindingen kort zijn.
Chris v.d. Berg, PA3CRX.