Lowpass filter
Dat er uit transistor zenders veel en bijna altijd ongewenste signalen kunnen komen zal iedereen wel weten. En zeker en gewis is dit het geval bij klasse-C instelling van de torren. Dan kunnen er door de diode werking (soort gelijkrichting) zoveel ongewenste producten ontstaan naast het gewenste signaal dat het vaak zoeken is op de ontvanger om je eigen signaaltje terug te vinden.
Als je dat alleen maar in je eigen ontvangertje zou horen zou dat niet zo slim zijn, maar als er een eindtrap van enig vermogen gebruikt wordt met daaraan de antenne al of niet met een antennetuner kunnen deze producten over een zeer groot gebied uitgestraald worden.
Dat hele grote groepen mensen hier helemaal niet blij mee zijn zal duidelijk zijn, zeker gezien het feit dat die ongewenste signalen helaas niet alleen in de amateurbanden terecht komen. Om die narigheid te onderdrukken, ik zeg onderdrukken want helemaal weg krijgen lukt nooit, moeten er uiteraard in de eerste plaats maatregelen getroffen worden in de zender zelf. Daarom barst het in mijn ontwerpje voor een 30 meter cw zender van ontkoppel c'tjes en smoorspoelen.
Dat is dus geen persoonlijke bevlieging, want in fabrieksapparatuur zal je diezelfde dingetjes tegen komen.
Een heel belangrijk onderdeel van het zendertje is de balansmixer, hier heb ik echter in het eerste artikel (juni '89) ruimschoots aandacht aan besteed.
Om de weg naar de antenne voor ongewenste signalen zoveel mogelijk te blokkeren heb ik een lo-pass filtertje voor u uitgerekend en samengesteld. Dit lijkt misschien heel moeilijk, maar het is niets anders dan een beetje optellen en aftrekken.
De theorie is niet nieuw, maar ik zal zo vrij zijn de formule hierbij door te geven.
Het filter is 50 ohm, zowel in als uit.
We nemen dus aan dat de PA-uitgang 50 ohm is en de antenne tuner de impedantie van de antenne ook transformeert naar 50 ohm.
Zoals gezegd, als het ding goed gemaakt wordt (in een blikken doosje) geeft het een demping van ongewenste signalen van 30 dB. De reactantie van de spoelen en de buitenste twee condensators is 50 ohm, van de middelste condensator 25 ohm. Met deze info kunnen we makkelijk het filter van onze keuze berekenen.
Als voorbeeld nemen we een harmonischen filter voor 40 meter. Omdat het lo-pass filter een laag-ohmig instrument is, moet de afsnijfrequentie iets boven de gewenste frequentie liggen, anders zou ons gewenste signaal immers ook verzwakt worden.
Door de gewenste frequentie met een factor 1,13 te vermenigvuldigen zitten we aardig goed.
Dan wordt het dus voor een zender met als hoogste frequentie 7,1 Mhz ongeveer 8 Mhz (8,023).
Hieronder volgen de formules:
Voor het 30 meter zendertje heb ik het maar vast voor u uitgerekend en zijn de waarden als volgt:
L = 0,61 µH
C1, C3 = 280 pF
C2 = 556 pF
De condensators moeten samengesteld worden door er een paar of meer parallel to schakelen, het aantal wikkelingen moet je zelf opzoeken in een tabel (Engelse en Amerikaanse handboeken) en wordt mede bepaald door de grootte van het spoellichaam.
PA0RTW.