Overspanning beveiliging
Naar aanleiding van een tip van PA3FSY is Timo (PE1F0D) op zoek gegaan naar een betrouwbare beveiliging van onze amateur-apparatuur tegen overspanning. De gebruikelijke voedingen gaan uit van een vrij hoge spanning, die via een regel/ stabilisatie-circuit wordt verlaagd tot de gebruikelijke 13,8 Volt =.
Het komt nogal eens voor dat het regelcircuit in de voeding het begeeft. Als het mee zit komt er in dat geval helemaal geen spanning meer aan de klemmen van de voeding, maar mocht Murphy een vinger in de pap hebben dan krijgt uw kostbare apparaat 'de volle mep' en kan Murphy zich tevreden gesteld voelen over de rooksignalen die uw spullen produceren.
Fig. 1. Dit zit in een Spanker voeding.
Timo heeft eerst eens gekeken hoe men dat in een fabrieksvoeding heeft opgelost. Dat ziet er aardig uit, maar als de nood aan de man komt is de 2N689 wel wat licht voor deze job. Bovendien is geen zekering opgenomen tussen voeding en beveiliging/uitgang en wordt vertrouwd op de kortsluitbeveiliging van de voeding. Een riskant experiment met een voeding waar waarschijnlijk iets aan is gaan mankeren daar de overspanningbeveiliging in aktie moet komen. SGS-Thomson heeft een speciale thyristor ontwikkeld voor overspanningbeveiliging die een piekstroom van 300A (!) kan verwerken. Met de door Timo gekozen waarde van de zener komt de beveiliging in bij een spanning groter dan 15 volt. De beveiliging laat de zekering doorslaan en vertrouwt NIET op een eventuele kortsluitbeveiliging in de voeding.
Fig. 2.
Deze eenvoudige schakeling kan in een voeding worden ingebouwd. Er is echter een aantal amateurs die werken met een regelbare voeding of met apparatuur die op verschillende bedrijfspanningen moet worden aangesloten. Herkent u de OM die een GRC-3030 heeft (28 volt) en een 2 meter set voor 13,8 Volt?
lk ken zo iemand en het is al een paar maal voorgekomen dat de 2mtr set iets meer spanning kreeg dan goed voor hem was. In dit soort gevallen Iigt inbouw IN de set meer voor de hand. De afmetingen van de thyristor zijn gelijk aan die van een driepoot . . . U kunt het schakelingetje klein houden door geen printje te gebruiken en de diodes/weerstandjes direkt aan de pennen van de thyristor te hangen. Een printje is wat mooier als u daar de ruimte voor heeft.
Bastiaan, PA3FFZ & Timo, PE1F0D.