We zijn afhankelijk van veel technologie die gevoelig is voor invloeden vanuit de ruimte. Het gaat dan met name om invloeden die samenhangen met de activiteit van de zon en de werking van elektronica verstoren of in ernstigere vorm laten uitvallen. We staan aan het begin van een nieuwe cyclus van 11 jaar van zonnevlekken activiteit, al zou je dat soms niet denken. Waarmee moeten we als bewoners van de aarde rekening houden en waarmee (natuurlijk) als zendamateurs.
Het bekendste fenomeen wat betreft zonneactiviteit is ongetwijfeld 'aurora'.
Dit hangt samen met protuberansen op de zon waarbij grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal in geslingerd worden. Het aardmagnetisch veld zorgt ervoor dat de deeltjesstroom in de omgeving van de aarde wordt afgebogen en in de buurt van de Noord- en Zuidpool met verhoogde snelheid de atmosfeer binnendringt.
De van de zon afkomstige deeltjes bevatten veel energie, die in de bovenste kilometers van de atmosfeer door botsingen wordt overgedragen op zuurstof- en stikstofatomen. Die energie komt uiteindelijk weer vrij en wordt op 80 tot 1000 kilometer hoogte uitgestraald in de vorm van het kleurrijke poollicht, aurora.
Op 1 september 1859 had er een explosie plaats op de zon. Deze was zo heftig dat aurora tot in Cuba en Japan zichtbaar was!
Laten we eens kijken naar gebeurtenissen in het verleden:
Maatregelen en consequenties Inmiddels hebben verschillende landen studies uitgevoerd en maatregelen genomen. Een robuust net voor de elektriciteitsvoorziening, nieuwe minder kwetsbare satellieten en back-up systemen voor de navigatie van vliegtuigen en schepen. Aileen in de meest extreme gevallen zullen we te maken krijgen met uitval van het net, verstoring van de telefoon en onze tomtom's. Een ramp. Daar moesten we ons van onze minister van Binnenlandse Zaken, Guusje ter Horst, toch al middels noodpakketten op voorbereiden.
Blijft over wat je als zendamateur moet en kan doen. Naast de standaard veiligheid die hoort bij ons antennepark, de loskoppeling daarvan bij onweer en goede aardvoorzieningen, kan het in mijn optiek helemaal niet kwaad om mogelijkheden te hebben van een eigen energiebron en deel te nemen als dat wordt gevraagd aan noodradioverkeer.
Jaap Verheul, PA3DTR.