Rob's web

Home - Techniek - Telecommunicatie - Huistelefooninstallaties analoog


Van wijkcentrale naar abonnee

Wijk structuur

Telefoon grondkabel

Grondkabel
Grondkabel van KPN.

telefoonkabel
Telefoonkabel in Nederland. De kleuren van de mantel geven aan hoe de kabel gelegd moet worden (links de abonnee, rechts de centrale). Zou men een kabel met veel aders andersom leggen, dan moeten de aders bij de aansluiting gecompliceerde kruisingen maken. De aders zelf zijn op deze afbeelding niet zichtbaar.

PTT kabel jaren 50 en 60
Kabel met 2 telefoonlijnen (transparant + zwart en transparant + wit), aarde (grijs) en de vier draadomroep kanalen (rood, blauw, geel en groen).

IS/RA

IS/RA staat voor Infrastructuur Randapparatuur. Het is het scheidingspunt tussen de apparatuur en bekabeling van de netwerkaanbieder en de abonnee.

Tot omstreeks 1985 was alle telefoonapparatuur in Nederland eigendom van de PTT. Er was toen geen IS/RA-punt. De abonnee mocht zelf geen werkzaamheden aan de leidingen en apparatuur verrichten. Het enige wat hij zelf mocht doen was de stekker van zijn telefoon eruit trekken en het toestel op een ander stopcontact aansluiten. Bij oudere aansluitingen was zelfs dat niet mogelijk doordat het toestel vast was aangesloten.

Toen het de abonnee toegestaan werd zelf aan de installatie binnenshuis te werken, werd er vastgesteld wat het IS/RA-punt was.

In oudere huizen (gebouwd voor/rond de jaren zeventig) is het IS/RA-punt meestal in de woonkamer te vinden. Gebruikelijk is een vierpolig telefoonstopcontact. Een oudere uitvoering bestaat uit een lasdop. Bij moderne woningen is het IS/RA-punt een aansluitkastje in de meterkast en valt de leiding van meterkast naar het telefoonstopcontact in de woonkamer onder verantwoordelijkheid van de abonnee.

De (telefoon)kabelexploitant, in Nederland KPN Telecom, is verantwoordelijk voor de bedrading en apparatuur die voor het IS/RA-punt zitten (in het geval van ISDN loopt de verantwoordelijkheid van KPN door tot de NT1). Daarom is het ook voor klanten verboden om zelf werkzaamheden te verrichten aan het IS/RA-punt. Bij sommige uitvoeringen breekt er dan een zegel en in het geval van storing kunnen er op de klant kosten verhaald worden. We spreken hier specifiek over kabelexploitant; want KPN heeft al jaren geleden zijn monopolie op telefonie over deze bekabeling verloren. Ook als je bij andere telefonie-aanbieders (BBned e.d.) je telefonie afneemt; dan is achter de schermen KPN nog steeds verantwoordelijk voor de koperen bedrading.

Er lopen meestal vier draden naar het IS/RA-punt: rood (a-draad), blauw (b-draad), oranje en wit. Vroeger was het nodig dat al deze draden gebruikt werden, maar tegenwoordig worden alleen nog de rode en blauwe ader gebruikt. De oranje en witte draad kunnen worden aangesloten indien de klant een tweede telefoonlijn aanvraagt. Als er zich problemen voordoen met de telefoonaders, dan worden er wel eens andere combinaties gebruikt (bijvoorbeeld oranje en wit voor de eerste telefoonaansluiting in plaats van rood en blauw).

IS/RA open

ISRA punten
Mogelijke aansluitpunten bij huisadressen.

Foto IS/RA punten

Grote IS/RA punten

Indien men meer dan 2 lijnen nodig heeft, dan worden de kabels op LSA stroken aangesloten. Op de tekening onder een voorbeeld van zo'n strook.

LSA strook 20 lijnen ISRA

ISRA-nummer

Elk ISRA punt heeft een eigen adres: Het ISRA nummer. Het ISRA nummer bestaat uit 4 delen.

deelomschrijvinglengte
1het nummer zelf. Dit deel is als enige verplichttussen 000 en 999
2een optionele toevoegingmaximaal 3 karakters
3een plaats omschrijving vb MTK voor de meterkastmaximaal 4 karakters
4een extra plaats omschrijving vb METERKASTmaximaal 14 karakters

Elk deel is gescheiden door een '/' Een volledig ISRA nr is bijvoorbeeld: 001/B/MTK/Meterkast (vloer 1 in de meterkast)

Telefoonstekkers

RJ stekkers

RJ stekkers
RJ stekkers.

De RJ11 en RJ12 zijn er ook in 2 polige versie waarbij alleen de middeleste twee plaatsen van een contactstrip zijn voorzien.

PTT stopcontact

PTT stopcontact
Opbouw PTT telefoonstopcontact.

PTT stopcontact
Aansluiting.

UK stekker

UK erloopstekker
UK telefoonstekker.

Duitse stekker

Duitse telefoonkabel

Aansluitfactor

Houd bij het aansluiten van analoge toestellen, rekening met de aansluitfactor. Bij te veel toestellen direct op één lijn, kunnen de geluidskwaliteit en het belsignaal verslechteren en/of wegvallen. Op het apparaat staat de aansluitfactor vermeld. Totaal mag de aansluitfactor op een PSTN-lijn maximaal 5 bedragen. Als er een telefooncentrale op de lijn is aangesloten, staat in de handleiding de aansluitfactor per uitgaande poort vermeld.

De T65 serie heeft een aansluitfactor van 2,5. Dat betekent dus dat er maximaal 2 T65 toestellen op een lijn aangesloten mogen worden.

Verplaatsbaar toestel

Heeft men een toestel, maar wil men die op meerdere plaatsen gebruiken dan kan men door meerdere stopcontacten op een lijn te plaatsen dit mogelijk maken.

Wil men dan het gesprek in een andere ruimte voortzetten dan dient de installatie op het laatse stopcontact voorzien worden van een weerstand van 680Ω tussen a' en b'. Men trekt dan tijdens het gesprek de steker uit het stopcontact en drukt die op een andere plaats er weer in met de hoorn van de haak af. Tijdens het verplaatsen houdt de weerstand de verbinding in stand.

Bekabeling

Vanaf de ISRA gaan de a en b draad naar het eerste stopcontact of de ISRA is het eerste stopcontact. De uitgaande kabel wordt aan gesloten met de rode draad op de a' en de blauwe op de b'. Bij het volgende stopcontact worden weer de a en b klemmen gebruikt voor de ingaande lijn. Men kan zo meerdere stopcontacten op de bus plaatsen. Tussen de laatste a' en b' klemmen plaatst men dan de weerstand.

Op deze bus kan men maximaal 2 T65 toestellen plaatsen, op een aansluiting naar keuze. Bij beide toestellen dient de groene draad onder klem 5 geplaatst te worden. De aardtoetsen werken dan niet meer.

Indien men een extra bel heeft worden de EB klemmen met de witte draad met elkaar verbonden en wordt de bel tussen de EB en de b lijn aangesloten.

Twee punts installatie

Met een tweepunts installatie kan men op twee plaatsen de telefoneren. Er kan maar met een toestel tegelijk gebeld worden, dus met twee toestellen tegelijk aan het gesprek deelnemen werkt niet.

Als het eerste toestel wordt opgenomen, dan wordt de verbinding naar het tweede toestel verbroken. Wordt er al een gesprek gevoerd op het twee toestel dan neemt de eerste toestel het gesprek over.

TDK 65 de luxe
Bruine TDK 65.

Met T65 en vergelijkbare toestellen wordt die als volgt gemaakt:

Aansluiting kabel in T65 toestellen

Stekker pinAder kleurKlem T1Klem T2
arood11
bblauw33
Aardegroen52
EBgeel44

Indien men een origineel toestel heeft hoeft men alleen de groene draad van klem 2 naar klem 5 te verplaatsen in toestel 1. Het tweede toestel heeft geen uitgaande lijn.

Bekabeling

De rode draad loopt vanaf de a van de isra naar de a van de eerste stopcontact. Vanaf de Aarde klem van het eerste stopcontact loopt de rode draad naar de a klem van het tweede stopcontact.

De blauwe draad loopt vanaf de b van de isra naar de b van het eerste stopcontact. Vanaf de b klem van het eerste stopcontact loopt de blauwe draad naar de b klem van het tweede stopcontact.

De witte draad loopt vanaf de EB van het eerste naar de EB van het tweede stopcontact. Een extra bel wordt aangesloten tussen de EB en de b klem. Wordt deze optie niet gebruikt dan kan men volstaan met een draadbrugje tussen EB en b op een van de stopcontacten, of op beide stopcontacten en zonder de witte draad.

De aardknop werkt in de schakeling alleen op het laatste toestel, omdat die normaal wordt aangesloten.

Drieling installatie

Dit is een kleine installatie waarbij op drie punten een netlijn gesprek gevoerd kon worden. Onderling spreken was niet mogelijk, wel doorschakelen naar de andere toestellen.

Omdat bij meer dan twee toestellen de aansluitfactor te groot wordt, moet men andere manieren zien te vinden om het werkent te krijgen. Een methode is om een relais kast te maken die het belsignaal afvangt en via een relais vanuit de netvoeding weer naar de toestellen voert. Deze methode werd door o.a. de PTT (voorloper van KPN telecom) bij de drieling-, serie- en lijnkiezertoestellen gedaan.

Kast Binnenwerk
Systeemkast.

De syteemkast werkt met relais' en gebruikte een aangepaste T65 toestel.

Drieling systeemtoestel
Systeemtoestel.

Met de twee druktoetsen werd de bel op een van de overige toestellen geactiveerd.

De laatste huurovereenkomsten voor deze installatie waren september 1983.

Moderne analoge telefoontoestellen

Moderne toestellen hebben de EB en Aarde lijn niet meer. Het aansluiten van de a en b draad voldoet. Heeft men nog een T65 dan dient men de gele draad en de blauwe draad op de b stift in de steker aan te sluiten of een draadbrug tussen de b en EB bus in het stopcontact aan te brengen, iets wat je standaard kunt doen.

RJ-11 en RJ-12 stekkers

De RJ 11 en 12 stekkers zijn even breed en kunnen door elkaar gebruikt worden.

RJ 11 pinRJ 12 pinGebruikKleur rondKleur plat
12Aardegroenzwart
23aroodrood
34bblauwgroen
45EBgeelgeel