Rob's web

Zink

Home - Voedingsleer - Nutriënten - Mineralen en sporenelementen - Zink


Chemisch element Zink (Zn)
Atoomnummer 30.

Zink speelt een rol in honderden biologische processen in het lichaam. Het is onder andere betrokken bij de synthese van DNA, RNA en hormonen (testosteron). Het mineraal is ook betrokken bij de vitamine A functie en bij het metabolisme van koolhydraten, alcohol en vetzuren. Zink werkt als co-enzym van het enzym superoxide dismutase (SOD), dat het lichaam tegen vrije radicalen beschermt. Zink is ook van belang voor het immuunsysteem. Zink helpt bij het herstelproces en genezing van wonden, tevens herstelt het een verminderd reuk- en smaakvermogen. Zink kan prostaatproblemen voorkomen en draagt bij aan de groei en seksuele ontwikkeling, bovendien helpt zink tegen de verkoudheid. Symptomen van een te laag zinkniveau zijn: verminderde weerstand, haaruitval, vermoeidheid, witte plekken op de nagels, prikkelbaarheid, huidproblemen en een gebrekkige eetlust.

Zink is een belangrijke bouwsteen van insuline en is een onmisbaar component voor een goed werkende alvleesklier. Een zink tekort kan dus leiden tot een verminderde werking van de alvleesklier; dus minder aanmaak van insuline en tevens een tekort bouwstenen voor insuline zelf opleveren.

Voor een spoorelement komt zink in een zeer grote hoeveelheid, 2,3 gram, voor in het lichaam. Zonder zink zou het menselijk lichaam bijna niet functioneren. Zink beïnvloed waarschijnlijk meer biologische reacties dan enig ander element. Van meer dan zestig enzymen is bekend dat hun activiteit afhankelijk is van zink. Als er voldoende zink aanwezig is, wordt de levende cel tegen aanvallen van schadelijke bacteriën en virussen beschermd.

Functie: Groei, smaakbeleving, weerstand tegen ziekten

Eigenschappen

Symptomen bij een tekort

Bronnen

Belangrijke bronnen van zink zijn onder andere: oesters, vis, (orgaan)vlees, groente, paddestoelen, volkorenproducten, melk en melkproducten, pecannoten, eidooier, gist, Sesampasta (Tahin), Sesamzaad en pompoenpitten.

Leef je vegetarisch dan moet je dus goed uitkijken voor een zinktekort en deze aanvullen door pompoenzaden, zonnebloempitten, sesamzaad (bevat ook veel calcium!), tahin = sesampasta, tarwezemelen, paranoten (ook goede bron van selenium!) en amandelen. Bij een tekort aan zink heb je ook meer kans op prostaatkanker (maar ook bij teveel zink!!).

Dosering

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zink is 15 tot 30 milligram, bij hogere inname verhoog dan ook de opname van koper en selenium. Neem extra zink in een multivitaminen- en mineralen preparaat.

Voorzichtig en giftigheid

Men neemt aan dat zink niet giftig is, hoewel een zeer hoge doses (meer dan 150 mg per dag) misselijkheid, braken en diaree kan veroorzaken.

Zeer hoge gehaltes zink kunnen de alvleesklier beschadigen en de eiwitstofwisseling verstoren, en aderverkalking veroorzaken. Ook verlaagd het je koper niveau, dus uitkijken met supplementen, neem het liefste een mix van mineralen.


Specifieke biochemische werking

De afkorting SOD staat voor superoxide dismutase.

Superoxide is een zuurstofatoom met een min 2 lading. Het is een zeer reactief deeltje, het kan alles oxideren in een cel, het is dus een vrije radicaal. Superoxide ontstaat spontaan tijdens het metabolisme (de stofwisseling). Dit superoxide moet onschadelijk gemaakt worden om de schade te beperken.

Het enzym SOD maakt het superoxide (zuurstof met 2 min lading) onschadelijk door er waterstofperoxide van te maken. Het enzym katalyseert de reactie van superoxide met een proton, zodat er waterstofperoxide en zuurstof ontstaan.

Dit waterstofperoxide is ook toxisch voor de cel, dus dit moet ook afgebroken worden. Waterstofperoxide wordt afgebroken tot water en zuurstof door het enzym catalase.

Nu is het superoxide onschadelijk gemaakt. Het enzym SOD heeft zink en mangaan ionen nodig in het actieve centrum.

Zink - vriend van je weerstand en libido

Zink is een belangrijk mineraal dat oa een rol speelt bij ons libido en onze weerstand. Een tekort heb je als man al vrij snel door:

Het mineraal is ook betrokken bij de vitamine A functie en bij het metabolisme van koolhydraten, alcohol en vetzuren. Zink werkt als co-enzym van het enzym superoxide dismutase (SOD), dat het lichaam tegen vrije radicalen beschermt.

Eet je weinig eieren, kaas, rood vlees eet dan elke dag diverse zaden en pitten, het schijnt dat vegetariers de zink sowieso beter opnemen, misschien is dit omdat zij de zink uit een plantaardige bron halen.

Heb je een laag zink niveau dan kan brood de zaak verergeren. Doordat volle granen fytinezuur bevat en deze zich bindt aan mineralen verminder je de absorptie van zink. Dit geldt alleen voor gistbrood, bij zuurdesembrood speelt dit probleem bijna niet. Weet je gelijk waarom zoveel Duitsers altijd zuurdesembrood hebben gegeten, is stuk gezonder want je neemt de mineralen in je voeding beter op. En juist een mineralentekort kan je weerstand flink ondermijnen. Verder vermindert alcohol ook de absorptie van mineralen zoals zink.

Ik heb zelf al regelmatig ondervonden dat ik na sex of sport extra vatbaar ben voor keelonsteking en verkoudheid dus eet nu ook meer zinkrijke voeding om deze problemen te voorkomen. Sport/sex je veel houdt dan dit punt goed in de gaten.

Andere aanpak bij de ziekte van Wilson - zink therapie

Nederlandse onderzoekers van het UMC te Utrecht adviseren om bij de ziekte van Wilson niet langer een penicillamine kuur te gebruiken maar te kiezen voor zink suppletie. Penicillamine is een chelatie agent die helpt om koperdeeltjes uit het liichaam te verwijderen. Maar het probleem is dat de symptomen tijdens de therapie wel maanden lang erger kunnen worden. De onderzoekers geven aan dat met zink suppletie het mogelijk is om de te hoge koper percentages in het lichaam te verlagen naar normale niveaus. Zink bevat namelijk een speciale eiwit dat zich aan koper kan binden. Doordat de zink zich bindt aan koperdeeltjes verlaten deze via de stoelgang het lichaam. Deze methode is veel minder belastend voor het lichaam.

Enkele tips om je inname van zink te verhogen